KONKURSY

I NAGRODA- BRAMA LIDZBARSKA W BISZTYNKU

"Koncepcja architektoniczno-urbanistyczna adaptacji wnętrza budynku Bramy Lidzbarskiej na cele kulturalne oraz zagospodarowania otoczenia Bramy Lidzbarskiej w powiązaniu z historią i tradycją miasta."


1.ZAŁOŻENIA PROJEKTU 

Podczas przygotowań do projektu, projektanci musieli odpowiedzieć sobie na zasadnicze pytanie: jaka funkcja będzie odpowiednia dla Bramy Lidzbarskiej i jej otoczenia, jaka funkcja będzie potrzebna dla Bisztynka, i wreszcie , jaka funkcja jest możliwa do zrealizowania w tym miejscu, biorąc pod uwagę stan istniejący, możliwości działań w tym zabytkowym obiekcie, oraz wielość przepisów budowlanych, pożarowych, sanitarnych dla takich obiektów.Oczywiście najprostszym rozwiązaniem byłoby odnowienie wnętrz bramy i udostępnienie jej do zwiedzania dla celów turystycznych. Wydaje się jednak, że takie zastosowanie nie wykorzystywałoby wystarczająco walorów tego miejsca i nie byłoby w jakikolwiek sposób pożyteczne dla samych mieszkańców Bisztynka.W związku z tym projektanci podjęli liczne konsultacje, w wyniku których, a także po wnikliwym zbadaniu materiałów o samej bramie, oraz po zorientowaniu się w życiu kulturalnym miasta doszliśmy do następujących wniosków: Ośrodek Kultury i Aktywności Lokalnej w Bisztynku działa bardzo prężnie, są tam organizowane liczne imprezy, zapraszani goście itp.Równocześnie jednak Uliczka Artystyczna, która jest miejscem części tych działań, jest dość oddalona od samego Ośrodka. Ponadto, brak jest zaplecza gastronomicznego, typu kawiarnia. Wydaje się, że byłoby bardzo pożądane zaaranżowanie w bezpośrednim sąsiedztwie Ośrodka Kultury zarówno niewielkiej kawiarni artystycznej, jak i miejsca działań artystycznych we wnętrzu, jak i na otwartej przestrzeni. Mogłyby to być zarówno wystawy malarstwa czy sztuk plastycznych, kameralne koncerty muzyczne i wszelkie tego typu wydarzenia kulturalne. W mniemaniu projektantów brama Lidzbarska wraz z terenem przyległym wydaje się być idealnym miejscem dla takiej właśnie funkcji: Kawiarni i galerii artystycznej z częścią plenerową.


2.ZAGOSPODAROWANIE TERENU


Doskonale składa się, że brama Lidzbarska znajduje się zarówno w pobliżu drogi głównej , jak i vis à vis Ośrodka Kultury w Bisztynku.Usytuowanie przy drodze głównej jest o tyle ważne, że może sygnalizować przejezdnym- turystom, że tutaj właśnie odbywa się coś ciekawego- i może być bramą faktycznie zapraszającą do Bisztynka. Dzięki temu pierwotna funkcja „bramna” tego miejsca pozostaje w zgodzie z tradycją.Bliskość Ośrodka Kultury jest udogodnieniem oczywistym- pewne wydarzenia kulturalne mogą obejmować swym zasięgiem równocześnie i Ośrodek, i Bramę, i cały przyległy teren.W związku z tym kompozycja zagospodarowania terenu zakłada oś główną zagospodarowania jako ciąg pieszy pomiędzy Bramą, a przejściem dla pieszych prowadzącym do Ośrodka Kultury.Równocześnie pasowy układ kompozycyjny posadzki podkreśla oś główną Bramy, prowadzącą przez nią do miasta. Wszystkie pasy posadzki mają mieć charakter zapraszający: od zewnątrz, w kierunku centrum miasta.W formie dekoracji terenu proponuje się kilka głazów, które nawiązują do nazwy Bisztynka, która pochodzi właśnie od kamienia.W celu umożliwienia różnorodnych działań artystycznych, takich na przykład jak „parasolki” albo też zaaranżowania tymczasowego zadaszenia płóciennego w formie „żagli” , zaproponowano instalację złożoną z kilkunastu słupków stalowych, do których montuje się stalowe linki. Na niektórych tych słupkach można także zamontować panele wystawowe, na których na przykład zaprezentuje się historię bramy, plan Bisztynka i inne tematy, dla celów informacji turystycznej.Na terenie zagospodarowania przewidziano miejsce na tymczasową estradę dla celów imprez kulturalnych, na przykład koncertów muzycznych. Zaprojektowano również liczne stałe miejsca do siedzenia.Od strony drogi przelotowej przewiduje się parking dla przyjezdnych, skomunikowany z całym założeniem. Od strony drogi zaprojektowano zieleń buforową, ale w większości niską, aby to, co się dzieje ciekawego na terenie było też widoczne z zewnątrz. Od strony miasta zaproponowano funkcje spokojne, rekreacyjne, przeznaczone dla mieszkańców. Stoliki do gry w szachy dla seniorów i nie tylko oraz miejsce na „ogródek” kawiarni przed samą Bramą.Wydaje się, że zagospodarowanie uwzględniać będzie zwłaszcza potrzeby rekreacyjne osób starszych i dzieci, ale także wychodzić naprzeciw różnym sposobom spędzania wolnego czasu dla wszystkich mieszkańców oraz przyjezdnych gości.Jeśli idzie o organizację ruchu, to ruch znaczenie ograniczono i uproszczono- zakładając kierunek jednokierunkowy wokół skweru od strony miasta. Dzięki temu większa cześć szerokości obecnej jezdni,  została zamieniona na reprezentacyjne przedpole Bramy.W projekcie użyte materiały , są to w dużej części materiały lokalne, takie jak bruk „kocie łby” , jaki tradycyjnie występuje na tym terenie. Oprócz tego dodano pasy z kostki granitowej oraz nawierzchnię perforowaną na parkingach. Dużą cześć terenu planuje się zagospodarować zielenią. Dodatkowe elementy to płaskie kamienie, oraz oczywiście kilka „głazów” od których pochodzi nazwa miasta.Cały teren zostanie odpowiednio podświetlony. Zaprojektowano kilka rodzajów oświetlenia: tradycyjne stylowe latarnie, oświetlenie instalacji artystycznej oraz punktowe oświetlenie posadzkowe, i wreszcie podświetlenie samego zabytku.Projektowane siedziska są proste- z betonu oraz drewna, i nie konkurują formą z bogatą architekturą zabytku.Cały teren dostępny jest dla osób niepełnosprawnych.


3.ADAPTACJA BRAMY NA KAWIARNIĘ ARTYSTYCZNĄ I GALERIĘ


Brama Lidzbarska to przepiękny zabytek, do którego projektanci podeszli z najwyższym pietyzmem. Zewnętrzne elewacje są już obecnie odnowione, teraz chodzi o równie piękne wyeksponowanie walorów wnętrza.Niewątpliwie największym problemem funkcjonalnym i wyzwaniem projektowym stało się zaprojektowanie schodów, tak aby spełniały wymogi użytkowe i ewakuacyjne.Proponuje się częściowe podkucie ścian prawego filaru bramy od wewnątrz, tak aby bieg schodów uzyskał szerokość , długość, i parametry stopni spełniające wymogi przepisów. I tak, maksymalnie przewiduje się podkucie ścian o około 20 cm na szerokości, oraz całkowite zdemontowanie istniejących schodów, i wylanie nowych schodów żelbetowych, spełniających wymagania dla obiektów użyteczności publicznej. Przy uzyskaniu dostępności piętra Bramy dla celów publicznych, projekt przewiduje: przeszklenie parteru Bramy starannie zaprojektowaną  stolarką, i zorganizowanie tam małej kawiarni artystycznej, połączonej z funkcją wystawienniczą.Koncepcja przeszklenie przejścia bramnego , z pozostawieniem możliwości otwarcia bramy,  umożliwia lepsze wykorzystanie miejsca, bez zanegowania pierwotnego charakteru funkcji bramnej.Schody na piętro będą skomunikowane zarówno od zewnątrz z przedpolem bramy, jak i z kawiarnią, co umożliwi w razie potrzeby wymknięcie i rozdzielenie obydwu pomieszczeń. Na piętrze przewidziano powierzchnie typowo wystawienniczą, miejsce wernisaży, oraz  małych kameralnych spotkań.W celu pokazania piękna starej drewnianej więźby dachowej projekt przewiduje zarówno wyburzenia ściany działowej na poddaszu, jak i demontaż części stropu i zorganizowanie na obecnym strychu antresoli. Może tam znajdować się stała lub czasowa wystawa sztuki oraz również część magazynowa galerii.Komin, który obecnie nie będzie spełniał swojej pierwotnej funkcji, po konsultacji konstrukcyjnej postanowiono zachować jako element stabilizujący stropy, a także element atrakcyjny estetycznie. We wnętrzach bramy proponuje się odsłonić oryginalne ceglane ściany i dokonać ich konserwacji. Zaprojektowano nowe posadzki- na parterze terakotową, a na piętrach drewnianą. Na parterze i piętrze zaaranżowano również niezbędne pomieszczenia WC, dla gości i dla personelu kawiarni.